Mutlu yaşam
sürebilmek için sağlığın önemli bir öge olduğu herhalde tartışılmaz bir
gerçektir. Ağız ve diş sağlığı da yaşam konforu için genellikle
kolaylıkla sağlanabilir, ancak hayatımızı tehdit eden bir sağlık sorunu
olmadığı için de yine aynı kolaylıkla göz ardı edilebilmektedir. Fakat
unutulmamalıdır ki her sağlık sorununda olduğu gibi zaman bu sorunların
giderilmesinde de aleyhimizde çalışmakta ve çözümler zor, pahalı,
belirtileri ve kısaca tedavileri hakkında bilgi vermek üzere
hazırlanmıştır. Ama öncelikle ağzımızda hangi sorunlarla
karşılaşabileceğimizi başlıklar halinde görelim.
Ağız ve diş hastalıklarını kabaca dört ana başlık altında toplayabiliriz
• Diş Çürükleri
• Dişeti hastalıkları (periodontal hastalıklar)
• Diş dizisi ve kapanış bozuklukları
• Ağız kanserleri
Bu hastalıklardan dişeti hastalıklarının en basit türü olan gingivitis
yüzde 90 ‘lara varan görülme sıklığı ile Guinness rekorlar kitabına
girmiştir.
PERİODONTAL HASTALIK NEDİR?
Dişleri saran destek dokuya periodonsiyum adı verilmekte olup dört
dokunun oluşturduğu (1-diş kökünü saran sement, 2-kök ile kemik
arasındaki lastiğimsi doku, 3-dişi tutan kemik, 4-kemiği örten dişeti)
bir doku ünitesidir. İşte periodontal hastalıklar bu doku ünitesinin
hastalıklarıdır ve kolay anlaşılsın diye dişeti hastalıkları olarak
adlandırılmıştır. Ancak dişsiz bir bölgedeki dişetinin rahatsızlıkları
periodontal hastalıklar tanımına girmemektedir. O yüzden periodontal
hastalıklar ismini kullanmak daha doğru olacaktır.
Periodontal hastalıklar da iki ana başlık altında toplanabilir
1. Gingivitis
Periodontal hastalıkların en çok karşılaşılanıdır ve daha ciddi
periodontal hastalıkların ilk evresi olarak da değerlendirilebilir. Bu
hastalıkta dişlerin etrafını saran dişetleri kırmızı, şiş ve kolayca
kanamaya eğilimlidir. Bu safhada en belirgin belirti hastanın kendisi
tarafından da fark edilecek kanamadır. Kanama dişleri fırçalarken, sert
meyveleri ısırarak yerken olabileceği gibi kendiliğinden de olabilir
örneğin sabah kalkıldığında yastıkta kan olması gibi.
Bu safhanın gayet kolay bir tedavisi vardır: Hekim tarafından yapılacak
diştaşı temizliği ve bunu takiben hastanın iyi bir diş fırçalama ve ara
yüz temizliği ile plak kontrolünü sağlaması problemi çözecektir. Ancak
kötü yapılmış veya eskimiş protezler, taşkın dolgular varsa bu
problemler de giderilmelidir.
2. Periodontitis
Periodontal hastalıkların ilerlemiş halidir. Artık iltihap sadece
dişetleri ile sınırlı kalmayıp dişleri tutan kemik dokusunu da
ilgilendirir hale gelmiştir, böylece kemik kaybı olmaya başlar, dişlerin
çekimine, hatta kendiliğinden düşmesine varan sonuçlar oluşabilir.
Hastalığın tedavisinde artık lokal anestezi altında küretaj denilen diş
ile dişeti arsına girerek iltihaplı dokuların kazınarak temizlenmesi
işlemi ve/veya flep operasyonu dediğimiz cerrahi girişimler
gerekmektedir. Tabii ki hastanın diş fırçalaması ve ara yüz temizliği
yine tedavinin vazgeçilmez gerekleridir.
• Kırmızı, şiş, parlak dişetleri
• Dişler fırçalanırken kanama
• Sürekli ağız kokusu
• Dişetlerinin dişlerden ayrılması
• Dişetleri ile dişler arasından iltihap(püy) gelmesi
• Dişlerin sallanması ve birbirinden ayrılması
Bu belirtilerden bir tanesi bile hekime başvurmanız için yeterlidir,
kaldı ki bunlardan hiçbiri olmaksızın da periodontal hastalığa sahip
olabilirsiniz.
DİŞETİ HASTALIKLARININ NEDENLERİ NELERDİR?
Dişeti hastalığının neredeyse tek nedeni vardır; o da dişlerin üzerinde
gri-sarımsı birikintiler ve diş taşı ile kendini belli eden kısaca
bakteri plağı dediğimiz mikroorganizma birikintileridir. O yüzden bir
hastalığın tedavisinde ana amaç olan hastalık etkenini ortadan kaldırmak
eylemi, dişeti hastalıklarında iyi bir ağız bakımı ile kendini
göstermektedir. Bakteri plağı her gün temizlenmezse sertleşerek diştaşı
halini alır, ki artık diş fırçası ile uzaklaştırılamaz; bu durumda
mutlaka hekime başvurmak gerekir.
Periodontal hastalıkların ana etkeni bakteri plağı olmakla beraber;
sigara kullanımı, lösemi, AİDS gibi savunma sistemini etkileyen
hastalıklar, diyabet veya hamilelik gibi hormonal durumda değişiklik
oluşturan haller de periodontal hastalıkların sıklığının ve şiddetinin
arttığı durumlardır.